અલ્લાહ (સુબહાનહૂ વ તઆલા) ના અઝાબ (દંડ) બે છે: અકબર (મોટો) અને અદના (નાનો). અઝાબ-એ-અકબર આખિરત (પરલોક) નો અઝાબ છે જે કુફ્ર અને ફિસ્ક (અવજ્ઞા) ના બદલામાં આપવામાં આવશે. તેની સરખામણીમાં અઝાબ-એ-અદના છે જેનાથી તાત્પર્ય એ તકલીફો છે જે આ જ દુનિયામાં મનુષ્યને પહોંચે છે. દાખલા તરીકે વ્યક્તિઓના જીવનમાં: ગંભીર બીમારીઓ, પોતાના સૌથી વહાલા લોકોનું મૃત્યુ, દર્દનાક અકસ્માતો, નુકસાન, નિષ્ફળતાઓ વગેરે. અને સામૂહિક જીવનમાં: વાવાઝોડા, ઝલઝલા (ભૂકંપ), સૈલાબ (પૂર), વબાઓ (મહામારીઓ), દુષ્કાળ, રમખાણો, લડાઈઓ અને બીજી ઘણી બધી આફતો જે હજારો, લાખો, કરોડો મનુષ્યોને પોતાની લપેટમાં લઈ લે છે. આ આફતો નાઝિલ કરવા પાછળની મસલહત (શાણપણ) એ છે કે અઝાબ-એ-અકબરનો ભોગ બનતા પહેલા જ લોકો હોશમાં આવી જાય અને એ વિચાર તથા અમલની રીતને છોડી દે જેના બદલામાં આખરે તેમણે તે મોટો અઝાબ ભોગવવો પડશે. બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો, દુનિયામાં અલ્લાહ તઆલાએ મનુષ્યને બિલકુલ હેમખેમ જ નથી રાખ્યો કે પૂરા આરામ અને સુકૂનથી જીવનની ગાડી ચાલતી રહે અને માણસ એ ગેરસમજમાં મુકાઈ જાય કે તેનાથી ઉપર એવી કોઈ શક્તિ નથી જે તેનું કંઈ બગાડી શકે. પરંતુ અલ્લાહ તઆલાએ એવી વ્યવસ્થા કરી રાખી છે કે સમયાંતરે વ્યક્તિઓ પર પણ અને કૌમો તથા દેશો પર પણ એવી આફતો મોકલતો રહે છે જે તેને પોતાની લાચારીનો અને પોતાનાથી શ્રેષ્ઠ એક હાકિમ તથા સુલ્તાનની હુકુમતનો અહેસાસ કરાવે છે. આ આફતો એક-એક વ્યક્તિને, એક-એક જૂથને અને એક-એક કૌમને એ યાદ અપાવે છે કે ઉપર તમારી કિસ્મતને કોઈ બીજું નિયંત્રિત કરી રહ્યું છે. બધું જ તમારા હાથમાં સોંપી દેવામાં આવ્યું નથી. અસલી શક્તિ તે જ સર્વોચ્ચ સત્તાના હાથમાં છે. તેની તરફથી જ્યારે કોઈ આફત તમારા પર આવે તો ન તો તમારી કોઈ યોજના (તદબીર) તેને ટાળી શકે છે, અને ન તો કોઈ જીન્ન, આત્મા, દેવી કે દેવતા.