UPI માં ક્રાંતિ: NPCI નું બાયોમેટ્રિક પ્રમાણીકરણ, PIN અને OTP ની જરૂર નહીં, ચુકવણીઓ સરળ બનાવી નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા (NPCI) એ RBI ના સહયોગથી UPI ચુકવણીઓમાં એક ઐતિહાસિક ફેરફાર લાવ્યો છે, જેનાથી મોબાઇલ ફોન, PIN અથવા OTP ની જરૂરિયાત દૂર થઈ ગઈ છે. 8 ઓક્ટોબર, 2025 થી, વપરાશકર્તાઓ PIN રીસેટ કરી શકશે અથવા ફેશિયલ સ્કેન અથવા ફિંગરપ્રિન્ટથી ચુકવણી કરી શકશે, જે ડિજિટલ અર્થતંત્રને વધુ સુરક્ષિત અને અનુકૂળ બનાવશે. આ પહેલ 'ડિજિટલ ઈન્ડિયા' ચળવળનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે, જે સામાન્ય માણસની નાણાકીય સ્વતંત્રતામાં વધારો કરશે. ફેરફારની વિગતો NPCI એ UPI 2.0 અપડેટ રજૂ કર્યું, જેમાં આધાર સાથે જોડાયેલ બાયોમેટ્રિક પ્રમાણીકરણ ફરજિયાત બનાવવામાં આવ્યું છે. હવે PIN ભૂલી જવાની કે કાર્ડ ન હોવાની ચિંતા દૂર થઈ ગઈ છે, કારણ કે ફિંગરપ્રિન્ટ અથવા ફેશિયલ સ્કેનથી તાત્કાલિક પ્રમાણીકરણ શક્ય બનશે. આ સુવિધા 2025 ના બજેટમાં જાહેર કરાયેલ 'ડિજિટલ વીમા' યોજનાનો એક ભાગ છે, જેનો લાભ 50 કરોડ વપરાશકર્તાઓને મળશે. ફાયદા અને અસરો સરળતા: PIN/OTP ને બદલે બાયોમેટ્રિક્સ દ્વારા ચુકવણી, જે વૃદ્ધો અને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં સુવિધા લાવશે. સુરક્ષિત: બાયોમેટ્રિક્સને કારણે છેતરપિંડીનું જોખમ ઘટ્યું, જેના કારણે 2024 માં રૂ. 1.5 લાખ કરોડનું નુકસાન થયું. સમાવેશ: 300 મિલિયન કાર્ડલેસ વપરાશકર્તાઓ UPI નો ઉપયોગ કરી શકશે, જે GDP માં 2% વૃદ્ધિ લાવશે. નિષ્ણાતો કહે છે કે આ ફેરફાર 2026 સુધીમાં ડિજિટલ ચુકવણીમાં 80% વધારો કરશે, પરંતુ કડક ગોપનીયતા કાયદાઓની જરૂર છે. "આ ફેરફાર ડિજિટલ ઇન્ડિયાના સ્વપ્નને સાકાર કરવા તરફ એક પગલું છે." - NPCI ચેરમેન સંદર્ભો ધ હિન્દુ બિઝનેસ લાઇન, ઇન્ડિયા ટુડે, ટાઇમ્સ ઓફ ઇન્ડિયા, બિઝનેસ સ્ટાન્ડર્ડ, એક્સપ્રેસ, એક્સ પોસ્ટ
