ઘટનાની વિગતો: રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુની ભલામણ પર તાજેતરમાં રાજ્યસભામાં નામાંકિત થયેલા ઉજ્જવલ નિકમે NDTV સાથેના એક વિશિષ્ટ ઇન્ટરવ્યુમાં તેમના કાયદાકીય કારકિર્દીના મુખ્ય ક્ષણો પર પ્રકાશ પાડ્યો. આ દરમિયાન, તેમણે 1993 ના મુંબઈ શ્રેણીબદ્ધ વિસ્ફોટ કેસ સંબંધિત એક ચોંકાવનારો દાવો કર્યો. નિકમે કહ્યું: “12 માર્ચ, 1993 ના રોજ, મુંબઈમાં થયેલા શ્રેણીબદ્ધ વિસ્ફોટોના એક દિવસ પહેલા, એક વાન સંજય દત્તના ઘરે હથિયારોથી ભરેલી આવી. તેમાં હેન્ડ ગ્રેનેડ અને AK-47 રાઈફલ્સ હતી, જે કુખ્યાત ગેંગસ્ટર દાઉદ ઈબ્રાહિમના સાથી અબુ સાલેમ લાવ્યા હતા. સંજય દત્તે કેટલાક ગ્રેનેડ અને બંદૂકો લીધી હતી, પરંતુ પાછળથી મોટાભાગના હથિયારો પરત કરી દીધા હતા અને ફક્ત એક AK-47 રાખી હતી. "જો તેઓએ તે સમયે પોલીસને જાણ કરી હોત, તો પોલીસે તપાસ કરી હોત અને આ વિસ્ફોટો ક્યારેય ન થયા હોત." વિસ્ફોટોએ મુંબઈને હચમચાવી નાખ્યું હતું, જેમાં 267 લોકો માર્યા ગયા હતા અને સેંકડો ઘાયલ થયા હતા. નિકમના દાવાએ ફરી એકવાર આ કેસને જાહેર ચર્ચાનો વિષય બનાવ્યો છે. સંજય દત્તની નિર્દોષતા પર નિકમનું વલણ: ઉજ્જવલ નિકમે સંજય દત્તને કાયદાની નજરમાં મૂક્યો છે. મેં તેને દોષિત જાહેર કરતી વખતે પણ તેની ભોળપણ અને નિર્દોષતાને ટેકો આપ્યો. તેણે કહ્યું: “સંજય દત્ત એક સરળ અને નિર્દોષ વ્યક્તિ છે. તેણે શસ્ત્રો રાખવાની ભૂલ કરી હતી, કારણ કે તેને બંદૂકોનો શોખ હતો. કાયદાની નજરમાં, તે ગુનો હતો, પરંતુ તેનો હેતુ આતંકવાદ નહોતો. મેં તેના વકીલને એમ પણ કહ્યું હતું કે AK-47 ક્યારેય ગોળીબાર કરવામાં આવતો ન હતો, પરંતુ પોલીસને જાણ ન કરવી એ ભૂલ હતી જેના કારણે વિસ્ફોટો રોકી શકાયા નહીં.” નિકમે તેને કાનૂની ભૂલ ગણાવી, પરંતુ તે જ સમયે સંજય દત્તના પાત્રને માનવીય દ્રષ્ટિકોણથી જોવાનો પ્રયાસ કર્યો, જેને તે એક ઉત્સાહી પરંતુ બેદરકાર વ્યક્તિ માનતો હતો. કોર્ટમાં સંજય દત્તની ડરામણી ક્ષણ: નિકમે ઇન્ટરવ્યુમાં કંઈક એવું જાહેર કર્યું જે અત્યાર સુધી મીડિયાથી છુપાયેલું હતું. તેણે કહ્યું કે જ્યારે સંજય દત્તને આર્મ્સ એક્ટ હેઠળ સજા ફટકારવામાં આવી ત્યારે તે કોર્ટમાં ખૂબ જ ડરી ગયો હતો. નિકમે કહ્યું: “જ્યારે સંજય દત્તને ટાડા કોર્ટમાં સજા ફટકારવામાં આવી, ત્યારે તે હોશ ગુમાવી બેઠો. તેના ચહેરાના હાવભાવ બદલાઈ ગયા, અને તે આઘાત પામ્યો. મેં જોયું કે તે સજા સ્વીકારી શકતો ન હતો. તે જ ક્ષણે મેં તેને કહ્યું, ‘સંજય, આવું ના કરો. મીડિયા તમને જોઈ રહ્યું છે. તમે એક અભિનેતા છો, જો તમે ડરેલા દેખાશો, તો લોકો તમને દોષિત માનશે. તમારી પાસે અપીલ કરવાનો અધિકાર છે.’ આના પર સંજયે કહ્યું, ‘હા સાહેબ, હા સાહેબ.’ કાનૂની પૃષ્ઠભૂમિ: મુંબઈ વિસ્ફોટ કેસમાં, સંજય દત્તને ટાડા (આતંકવાદી અને વિક્ષેપકારક પ્રવૃત્તિઓ અધિનિયમ) હેઠળ આતંકવાદના આરોપોમાંથી મુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ તેમને શસ્ત્ર અધિનિયમ હેઠળ ગેરકાયદેસર રીતે શસ્ત્રો રાખવાના દોષી ઠેરવવામાં આવ્યા હતા. કોર્ટે તેમને છ વર્ષની જેલની સજા ફટકારી હતી, જે બાદમાં સુપ્રીમ કોર્ટે ઘટાડીને પાંચ વર્ષ કરી હતી. સંજય દત્તે પુણેની યરવડા જેલમાં આ સજા ભોગવી હતી. નિકમે કહ્યું કે તેમણે સંજય દત્તના વકીલને પણ કહ્યું હતું કે શસ્ત્રો રાખવા એ ગુનો છે, પરંતુ પોલીસને જાણ ન કરવી એ વાસ્તવિક ભૂલ હતી જેણે વિસ્ફોટોને રોકવાની તક ગુમાવી દીધી. સામાજિક અને કાનૂની અસરો: ઉજ્જવલ નિકમના આ ખુલાસાથી ફરી એકવાર સંજય દત્તના ભૂતકાળ અને 1993ના વિસ્ફોટો અંગે ચર્ચાને વેગ મળ્યો છે. એક ભૂતપૂર્વ પોસ્ટમાં કહેવામાં આવ્યું હતું: "ઉજ્જવલ નિકમનો દાવો કે સંજય દત્ત મુંબઈ વિસ્ફોટોને રોકી શક્યો હોત તે એક નવો વળાંક લે છે. શું ખરેખર કોઈ અભિનેતાના મૌનથી આટલી મોટી આફત આવી હતી?" કેટલાક લોકો એવું માનવામાં આવે છે કે નિકમનું આ નિવેદન સંજય દત્તની જાહેર છબીને એક નવા દ્રષ્ટિકોણથી રજૂ કરે છે. એક તરફ કાયદાની નજરમાં તે દોષિત હતો, ત્યારે નિકમનો નિર્દોષ અને ભોળો હોવાનો અભિપ્રાય લોકોમાં સહાનુભૂતિ પેદા કરી શકે છે. જોકે, કેટલાક ટીકાકારો કહે છે કે નિકમનું નિવેદન રાજકીય હેતુઓ માટે હોઈ શકે છે, કારણ કે તે હવે રાજ્યસભાના સભ્ય બનવા જઈ રહ્યા છે. ઉજ્જવલ નિકમનું રાજ્યસભામાં નામાંકન: 26/11 મુંબઈ આતંકવાદી હુમલાના કેસમાં અજમલ કસાબ સામે સરકારી વકીલ તરીકે ખ્યાતિ મેળવનારા ઉજ્જવલ નિકમને તાજેતરમાં રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુ દ્વારા રાજ્યસભામાં નામાંકિત કરવામાં આવ્યા હતા. વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ તેમના નામાંકન બદલ તેમને અભિનંદન આપતા કહ્યું: "કાનૂની ક્ષેત્ર પ્રત્યે ઉજ્જવલ નિકમનું સમર્પણ અને આપણા બંધારણ પ્રત્યેની તેમની વફાદારી પ્રશંસનીય છે." તેમના નામાંકન પછી, નિકમે કહ્યું કે તેઓ રાજ્યસભામાં રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સંબંધિત ન્યાયિક સુધારાઓ અને કાયદા પર કામ કરશે. સ્ત્રોત: NDTV: અમર ઉજાલા: દૈનિક ભાસ્કર: નવ ભારત ટાઇમ્સ: X-પોસ્ટ્સ: