નાગપુરમાં સમોસા અને જલેબી પર ચેતવણી બોર્ડ: આરોગ્ય માટે એક ક્રાંતિકારી પગલું પૃષ્ઠભૂમિ અને સરકારી પહેલ: આપણે બધાએ સિગારેટના પેકેટ પર ડરામણા ચિત્રો અને ચેતવણીઓ જોઈ છે, પરંતુ હવે નાગપુરમાં દુકાનો અને કેન્ટીનમાં સમોસા, જલેબી અને અન્ય તળેલી કે મીઠી વસ્તુઓની નજીક આવી જ ચેતવણીઓ જોવા મળશે. આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલયે ઓલ ઈન્ડિયા ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ મેડિકલ સાયન્સ (AIIMS), નાગપુરને "તેલ અને ખાંડ બોર્ડ" લગાવવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ નિર્દેશ જારી કર્યો છે. આ બોર્ડ તેજસ્વી રંગોમાં શણગારવામાં આવશે અને તેમાં સમોસા, જલેબી, લાડુ અને ગુલાબ જામુન જેવા રોજિંદા ખોરાકમાં હાજર ખાંડ અને ટ્રાન્સ ચરબીની માત્રાની વિગતો હશે. આનો હેતુ લોકોને તેમના મનપસંદ નાસ્તા તેમના સ્વાસ્થ્ય માટે કેટલા હાનિકારક હોઈ શકે છે તે અંગે જાગૃત કરવાનો છે. AIIMS નાગપુરના એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે: "અમને આ આદેશ મળ્યો છે, અને અમે કેન્ટીન, સરકારી કચેરીઓ અને જાહેર સ્થળોએ આ બોર્ડ લગાવવાની તૈયારી કરી રહ્યા છીએ. આ એક નાનું પણ મહત્વપૂર્ણ પગલું છે જે લોકોમાં તેમના સ્વાસ્થ્ય વિશે જાગૃતિ લાવશે." કાર્ડિયોલોજિસ્ટ્સનું વલણ: કાર્ડિયોલોજિકલ સોસાયટી ઓફ ઈન્ડિયા (CSI) ના નાગપુર શાખાના પ્રમુખ ડૉ. અમર અમલેએ આ પગલાની પ્રશંસા કરતા કહ્યું: “આ ચેતવણી બોર્ડ સિગારેટના પેકેટ પર છાપવામાં આવેલી ચેતવણીઓ જેટલા જ મહત્વપૂર્ણ છે. અમે વર્ષોથી કહી રહ્યા છીએ કે ખાંડ અને ટ્રાન્સ ચરબી આધુનિક યુગનો નવો તમાકુ છે. લોકોને જાણવાનો અધિકાર છે કે તેઓ તેમના શરીરમાં શું નાખી રહ્યા છે.” ડૉ. અમલેએ ઉમેર્યું કે વધુ ખાંડ અને તેલયુક્ત ખોરાક હૃદય રોગ, ડાયાબિટીસ અને હાઈ બ્લડ પ્રેશર જેવા બિન-ચેપી રોગોનું કારણ બને છે, જે ભારતમાં ઝડપથી વધી રહ્યા છે. આ બોર્ડનો ઉદ્દેશ્ય લોકોને ખાતા પહેલા બે વાર વિચારવા માટે મજબૂર કરવાનો છે. વધતી જતી સ્થૂળતા સંકટ: સરકારી પત્રમાં આપેલા આંકડા ચોંકાવનારા છે. અહેવાલ મુજબ, 2050 સુધીમાં, ભારતમાં 449 મિલિયનથી વધુ લોકો કાં તો વધુ વજનવાળા અથવા મેદસ્વી હશે, જે ભારતને વિશ્વનું બીજું સૌથી મોટું સ્થૂળતાનું કેન્દ્ર બનાવશે. શહેરોમાં પાંચમાંથી એક પુખ્ત વ્યક્તિ પહેલાથી જ વધુ વજન ધરાવતો હોય છે, જ્યારે બાળકોમાં સ્થૂળતાનો દર પણ ચિંતાજનક દરે વધી રહ્યો છે. આના મુખ્ય કારણો ખરાબ આહાર અને બેઠાડુ જીવનશૈલી છે. એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ કહ્યું: “આપણા ખોરાકમાં છુપાયેલી ખાંડ અને ચરબી શાંત કિલર છે. સમોસા કે જલેબી નિર્દોષ લાગે છે, પરંતુ તેમાં રહેલા ટ્રાન્સ ચરબી અને ખાંડ વર્ષો સુધી તમારા સ્વાસ્થ્યને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.” ફિટ ઇન્ડિયા અભિયાનનો ભાગ: આ પહેલ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના “ફિટ ઇન્ડિયા” અભિયાનનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય ભારતીયોને સ્વસ્થ જીવનશૈલી અપનાવવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવાનો છે. વરિષ્ઠ ડાયાબિટીસ નિષ્ણાત ડૉ. સુનિલ ગુપ્તાએ કહ્યું: “આ પ્રતિબંધ લાદવા વિશે નથી, પરંતુ જાગૃતિ લાવવા વિશે છે. જો લોકોને ખબર હોય કે ગુલાબ જામુનમાં પાંચ ચમચી ખાંડ હોઈ શકે છે, તો તેઓ તેને ખાતા પહેલા ચોક્કસપણે વિચાર કરશે.” જાહેર પ્રતિભાવ અને ભવિષ્ય: આ અનોખી પહેલ નાગપુરના લોકો માટે એક નવો અનુભવ હશે. જ્યારે કેટલાક તેને સકારાત્મક પગલું માની રહ્યા છે, ત્યારે અન્ય લોકોને લાગે છે કે તે તેમની મનપસંદ વસ્તુઓનો આનંદ માણવાની સ્વતંત્રતાને પ્રતિબંધિત કરી શકે છે. એક X વપરાશકર્તાએ લખ્યું: “સમોસા અને જલેબી પર ચેતવણી બોર્ડ? આ આપણા હૃદય પર હુમલો કરવા જેવું છે! પણ જો તે આપણને સ્વસ્થ બનાવે છે, તો શા માટે તેનો પ્રયાસ ન કરીએ?" બીજી બાજુ, એક સ્થાનિક દુકાનદારે કહ્યું: "અમારા ગ્રાહકોને સમોસા અને જલેબી ખૂબ ગમે છે. જો બોર્ડ લગાવવામાં આવે, તો કદાચ કેટલાક લોકો ઓછા ખરીદશે, પરંતુ અમે સ્વાસ્થ્ય માટે તેને સમર્થન આપીએ છીએ." સ્ત્રોત: નવભારત ટાઇમ્સ: હિન્દુસ્તાન ટાઇમ્સ: ટાઇમ્સ ઓફ ઇન્ડિયા: ઇન્ડિયા ટુડે: ધ ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ: એક્સ-પોસ્ટ્સ:
