મધ્ય પૂર્વમાં એકવાર ફરી તણાવ ખતરનાક હદ સુધી વધી ગયો છે. ઈઝરાયેલ અને ઈરાન વચ્ચેના સીધા સૈન્ય સંઘર્ષે આ ક્ષેત્રને અનિશ્ચિતતાની સ્થિતિમાં ધકેલી દીધું છે, જ્યારે અમેરિકાની સંલગ્નતાના અહેવાલોએ આ બાબતને વૈશ્વિક સ્તરે અત્યંત ગંભીર બનાવી દીધી છે.
ઈરાન પર ઈઝરાયેલી હુમલા, અમેરિકાની કથિત સંલગ્નતા:
શનિવારની સવારે ઈઝરાયેલ ડિફેન્સ ફોર્સેસ (IDF) એ ઈરાનના વિવિધ સ્થળો પર હવાઈ હુમલા શરૂ કર્યા. મધ્ય તેહરાનમાં વિસ્ફોટોના અવાજો સંભળાયા અને શહેરના આકાશમાં ધુમાડાના વાદળો છવાઈ ગયા. ઈરાની સમાચાર એજન્સીઓના જણાવ્યા અનુસાર, અનેક રોકેટ રાજધાનીના મહત્વના વિસ્તારોમાં પડ્યા હતા.
એસોસિએટેડ પ્રેસ (Associated Press) ના અહેવાલ મુજબ, એક અમેરિકી અધિકારી અને આ ઓપરેશનથી વાકેફ સ્ત્રોતોએ દાવો કર્યો છે કે અમેરિકા પણ આ હુમલામાં ઈઝરાયેલની સાથે સામેલ છે, જોકે આ અંગેની સત્તાવાર પુષ્ટિ હજુ સામે આવી નથી.
ખામૈનીની ઓફિસ નજીક વિસ્ફોટ:
પ્રારંભિક માહિતી અનુસાર, પહેલો હુમલો ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા (સુપ્રીમ લીડર) અલી ખામૈનીની ઓફિસ નજીક થયો હતો. હુમલા સમયે તેઓ ઇમારતમાં હાજર હતા કે નહીં તે સ્પષ્ટ થઈ શક્યું નથી. તાજેતરના દિવસોમાં અમેરિકા સાથે વધતા તણાવને કારણે તેઓ જાહેર મંચોથી દૂર હતા.
ઈરાનની હવાઈ સરહદ બંધ:
હુમલાના તુરંત બાદ ઈરાને પોતાની હવાઈ સરહદ (એરસ્પેસ) બંધ કરી દીધી. તેહરાનના મધ્ય વિસ્તારો, ખાસ કરીને સરકારી અને વ્યાપારી જિલ્લાઓ નજીક વિસ્ફોટોના અહેવાલો મળ્યા છે. પ્રત્યક્ષદર્શીઓએ શહેરના આકાશમાં કાળો ધુમાડો ઉછળતો જોયો હતો.
ઈરાને અગાઉથી જ ચેતવણી આપી હતી કે કોઈપણ આક્રમણની સ્થિતિમાં આ ક્ષેત્રમાં આવેલા અમેરિકી સૈન્ય મથકો અને કર્મચારીઓ પણ નિશાન બની શકે છે, જેનાથી વ્યાપક યુદ્ધનું જોખમ વધી ગયું છે.
ઈઝરાયેલમાં કટોકટીના પગલાં:
ઈઝરાયેલના સંરક્ષણ મંત્રીએ ઈરાન પરના હુમલાની પુષ્ટિ કરતા દેશભરમાં કટોકટીની સ્થિતિ (ઇમરજન્સી) લાગુ કરી દીધી છે. ઈઝરાયેલ ડિફેન્સ ફોર્સેસના હોમ ફ્રન્ટ કમાન્ડે તાત્કાલિક સમગ્ર દેશમાં "પૂર્ણ પ્રવૃત્તિ" ઘટાડીને માત્ર "જરૂરી પ્રવૃત્તિ" સુધી મર્યાદિત કરવાની જાહેરાત કરી છે.
શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ, જાહેર સભાઓ અને બિન-જરૂરી વ્યાપારી પ્રવૃત્તિઓ સ્થગિત કરવામાં આવી છે. નાગરિકોને સુરક્ષિત આશ્રયસ્થાનોની નજીક રહેવા અને સરકારી સૂચનાઓનું ચુસ્તપણે પાલન કરવા જણાવાયું છે.
એર ઈન્ડિયાની ફ્લાઈટ પ્રભાવિત:
તેલ અવીવથી નવી દિલ્હી જતી એર ઈન્ડિયાની ફ્લાઈટ AI 140 ના મુસાફરોને પણ કટોકટીની પરિસ્થિતિનો સામેલ કરવો પડ્યો હતો. મુસાફરોએ અચાનક પોતાનો સામાન છોડીને બોમ્બ શેલ્ટર્સ તરફ જવું પડ્યું હતું. એર ઈન્ડિયાએ પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને એક સપ્તાહ માટે પોતાનું ઓપરેશન સ્થગિત કરવાની જાહેરાત કરી છે.
ટ્રમ્પનું નિવેદન અને વાટાઘાટોમાં મડાગાંઠ:
આ હુમલા અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના એ નિવેદનના થોડા કલાકો પછી થયા છે જેમાં તેમણે ઈરાન સાથે ચાલી રહેલી પરમાણુ વાટાઘાટો પર અસંતોષ વ્યક્ત કર્યો હતો. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે ઈરાનને પરમાણુ હથિયારો મેળવવાની મંજૂરી આપી શકાય નહીં.
વાટાઘાટો તાજેતરમાં જ જિનીવામાં પૂર્ણ થઈ હતી પરંતુ કોઈ અંતિમ પ્રગતિ થઈ શકી નહોતી. ઓમાનના વિદેશ મંત્રીએ પક્ષકારોને વાટાઘાટો ચાલુ રાખવા અને બાકીના મુદ્દાઓ ઉકેલવા માટે રાજદ્વારી માર્ગ અપનાવવા વિનંતી કરી હતી.
ક્ષેત્રમાં વધતી જતી અનિશ્ચિતતા:
ઈઝરાયેલ અને ઈરાન વચ્ચેના સીધા હુમલા, અમેરિકાની કથિત સંલગ્નતા અને પરમાણુ વાટાઘાટોમાં મડાગાંઠ—આ તમામ પરિબળો મધ્ય પૂર્વને એક મોટા સંઘર્ષના આરે લઈ આવ્યા છે. હવે આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયની નજર એ વાત પર ટકેલી છે કે આ તણાવ મર્યાદિત રહેશે કે કોઈ વ્યાપક યુદ્ધનું સ્વરૂપ ધારણ કરશે.
