મિડલ ઇસ્ટ (મધ્ય પૂર્વ) ના ઇતિહાસમાં એક નવી સવારની શરૂઆત થઈ જ્યારે ઇઝરાયેલી કેબિનેટે ગાઝામાં યુદ્ધવિરામ અને બંધકોની અદલાબદલીની સમજૂતીને મંજૂરી આપી દીધી. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની 20 મુદ્દાની શાંતિ યોજનાના આધારે ઇજિપ્ત (મિસ્ર) અને કતારની મધ્યસ્થતામાં થયેલા આ કરારે બે વર્ષ જૂના લોહિયાળ સંઘર્ષને સમાપ્ત કરવાની આશા જગાવી છે. ફિલિસ્તની રાષ્ટ્રપતિ મહમૂદ અબ્બાસે તેને 'રક્તપાતનો અંત' ગણાવ્યો છે, જ્યારે ટ્રમ્પે તાત્કાલિક મુક્તિની જાહેરાત કરી દીધી છે.
સમજૂતીની વિગતો:
ઇઝરાયેલના વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહુની અધ્યક્ષતામાં મળેલી કેબિનેટ બેઠકમાં અમેરિકી દૂત સ્ટીવ વિટકોફ અને જેરેડ કુશ્નર પણ હાજર હતા, જ્યાં આ સમજૂતીને મંજૂરી આપવામાં આવી હતી. જેના પરિણામે ગાઝામાં તાત્કાલિક યુદ્ધવિરામ લાગુ થઈ ગયો છે. સમજૂતી હેઠળ હમાસ 72 કલાકમાં 200 બંધકોને મુક્ત કરશે, જ્યારે ઇઝરાયેલ 250 ફિલિસ્તની કેદીઓને મુક્ત કરશે. ગાઝામાંથી ઇઝરાયેલી સેનાની આંશિક વાપસી થશે, અને ઇજિપ્ત-કતારની સંયુક્ત ફોર્સ (200 જવાનો) ગાઝાની દેખરેખ રાખશે, પરંતુ કોઈ અમેરિકી સૈનિક તૈનાત કરવામાં આવશે નહીં. ટ્રમ્પે કહ્યું: "આ સમજૂતી દરેકના સમર્થનથી થઈ છે, અને સોમવાર કે મંગળવાર સુધીમાં બંધકોની મુક્તિ અપેક્ષિત છે."
રાજકીય પ્રતિક્રિયા:
ફિલિસ્તની રાષ્ટ્રપતિ મહમૂદ અબ્બાસે ઇઝરાયેલી ટીવીને આપેલા ઇન્ટરવ્યુમાં કહ્યું: "આજનો દિવસ ઐતિહાસિક છે, ગાઝા અને વેસ્ટ બેંકમાં રક્તપાત સમાપ્ત થઈ ગયો છે. શાંતિ, સુરક્ષા અને સ્થિરતાની આશા છે." નેતન્યાહુએ કહ્યું: "આ સમજૂતી અમારા બંધકોની વાપસી અને હમાસની નબળાઈની ગેરંટી છે." ટ્રમ્પે જાહેરાત કરી કે તેઓ સપ્તાહના અંતમાં મધ્ય પૂર્વની મુલાકાત લેશે. હમાસે આ સમજૂતીને 'આંશિક સફળતા' ગણાવી હતી, પરંતુ સંપૂર્ણ વાપસી અને ફિલિસ્તની રાજ્યની ગેરંટી પર આગ્રહ રાખ્યો હતો.
પૃષ્ઠભૂમિ:
7 ઓક્ટોબર 2023 ના હમાસના હુમલાથી શરૂ થયેલા ગાઝા યુદ્ધમાં 42,000 થી વધુ ફિલિસ્તનીઓ અને 1,200 ઇઝરાયેલીઓ માર્યા ગયા છે. ટ્રમ્પ પ્લાન, જે ઇજિપ્ત, કતાર અને અમેરિકાની મધ્યસ્થતામાં તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે, તે બંધકોની મુક્તિ, સૈન્ય વાપસી અને ગાઝાના પુનર્વસન પર કેન્દ્રિત છે. આ સમજૂતી ગાઝાની નાકાબંધીમાં રાહત અને માનવીય સહાયની બહાલ કરવાનો માર્ગ મોકળો કરશે.
"આ શાંતિનું પ્રથમ કિરણ છે, જે ગાઝાના મઝલૂમો (પીડિતો) માટે નવી આશા લાવશે." — મહમૂદ અબ્બાસ
સંદર્ભ:
અલ જઝીરા, ટાઇમ્સ ઓફ ઇઝરાયેલ, રોયટર્સ, બીબીસી, એસોસિએટેડ પ્રેસ, એક્સ પોસ્ટ