અટલાન્ટામાં યોજાયેલી G20 વિદેશ મંત્રીઓની બેઠકમાં રશિયાના વિદેશ મંત્રી સર્ગેઈ લાવરોવની હાજરીને લઈને વિવાદ ઊભો થયો છે. યુરોપિયન રાજદૂતોએ તેમની સાથે તસવીર પડાવવાનો ઇનકાર કરી દેતાં, અમેરિકન યજમાનોએ શુક્રવારે યોજાનારો પૂર્વ-નિર્ધારિત 'ફેમિલી ફોટો' રદ કરવો પડ્યો હતો. બે અધિકારીઓએ BBCને આ વાતની પુષ્ટિ કરી છે. આ બેઠકની અધ્યક્ષતા અમેરિકાના વિદેશ મંત્રી માર્કો રુબિયો કરી રહ્યા છે.
અમેરિકાએ શું કહ્યું?
અમેરિકાના એક અધિકારીના જણાવ્યા અનુસાર, જ્યારે સ્પષ્ટ થઈ ગયું કે કેટલાક પ્રતિનિધિમંડળો સાઝા તસવીરમાં સામેલ થવા તૈયાર નથી, ત્યારે આ ઔપચારિક ફોટોને રાજદ્વારી અડચણ બનવા દેવાને બદલે ફોટો ન લેવાનો અને મુખ્ય ચર્ચાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો.
મિલીબેન્ડે લાવરોવને કહી સીધી વાત
બ્રિટનના વિદેશ સચિવ એડ મિલીબેન્ડે રશિયન સમકક્ષને સીધું સંભળાવતાં કહ્યું, "આપણે સૌ જાણીએ છીએ કે આ યુદ્ધમાં હુમલાખોર કોણ છે." તેમણે યુક્રેનમાં નિર્દોષ નાગરિકોના મોત માટે રશિયાને જવાબદાર ઠેરવ્યું અને ઉમેર્યું કે આ યુદ્ધને કારણે ઊર્જા પુરવઠો ખોરવાઈ રહ્યો છે અને ખાદ્ય અસુરક્ષા વધી રહી છે. તેમણે આર્થિક અને રાજદ્વારી દબાણ વધારવાની વાત કરી હતી.
બ્રિટિશ અધિકારીના જણાવ્યા મુજબ, યુક્રેન પર હુમલા પછીથી રશિયન મંત્રીઓ સાથે સીધો દ્વિપક્ષીય સંપર્ક ન રાખવો એ બ્રિટનની જૂની નીતિ છે અને તેમાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવશે નહીં. યુક્રેન G20નું સભ્ય નથી અને આ બેઠકમાં તેને આમંત્રિત પણ કરવામાં આવ્યું ન હતું.
પોલેન્ડના આમંત્રણ પર રશિયાનો વાંધો
લાવરોવે જણાવ્યું કે પોલેન્ડને બેઠકમાં આહવાહિત કરવું એ કૂટનીતિક પરંપરા વિરુદ્ધ છે, કારણ કે G20માં નિર્ણયો સર્વસંમતિથી લેવાય છે.
તેમના મતે પોલેન્ડનું અર્થતંત્ર એટલું મોટું નથી કે તે પાત્રતા પૂરી કરે. સાથે જ તેને 'પૂર્વ યુરોપ'નું પ્રતિનિધિ કહેવું પણ ગલત છે, કારણ કે NATO અને EU પહેલાથી જ આ ક્ષેત્રનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.
પોલેન્ડના વિદેશ મંત્રી રાદોસ્લાવ સિકોર્સ્કીએ કહ્યું કે અમેરિકાએ પોલેન્ડને G20નું કાયમી સભ્ય બનાવવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે અને વારંવાર આ માટે પ્રયાસો કરી રહ્યું છે.
અમેરિકા-રશિયા સંબંધોમાં નરમાશ, યુક્રેન નારાજ
તાજેતરના અઠવાડિયામાં અમેરિકા અને રશિયાના સંબંધોમાં આંશિક સુધારો જોવા મળ્યો છે. ટ્રમ્પે કેટલાક પ્રતિબંધોમાં રાહત આપી અને અમેરિકન બજાર માટે રશિયન ડીઝલની આયાતના કરાર પર સંમતિ દર્શાવી.
આ પગલું એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે ટ્રમ્પ મંગળવારે યોજાનારી મિડટર્મ ચૂંટણી પહેલાં અમેરિકામાં બળતણના ભાવ ઘટાડવા માગે છે.
યુક્રેન અને યુરોપિયન સહયોગીઓએ આ નિર્ણયની સખત ટીકા કરી છે. ઝેલેન્સ્કીએ તેને પુતિન માટે " ભેટ " ગણાવી.
ટ્રમ્પનું કહેવું છે કે પ્રતિબંધોમાં છૂટ આપવાનો હેતુ મોસ્કોને વાટાઘાટોની ટેબલ પર જાળવી રાખવાનો છે.
આમ છતાં, અમેરિકન વિદેશ મંત્રાલયે આ જ સપ્તાહે યુક્રેનને બે અબજ ડોલરથી વધુની પેટ્રિયોટ મિસાઇલોના વેચાણને મંજૂરી આપી છે.
યુદ્ધની સ્થિતિ
રશિયાએ 2022માં યુક્રેન પર આક્રમણ કર્યું હતું અને હાલમાં તે તેના લગભગ પાંચમા ભાગ પર નિયંત્રણ ધરાવે છે. છેલ્લા કેટલાક સપ્તાહોમાં તેણે કીવ અને અન્ય શહેરો પર મિસાઇલ અને ડ્રોન હુમલા તેજ કર્યા છે.
