વિવાદનું મૂળ: ગુરુવાર, 26 જૂન, 2025 ના રોજ દિલ્હીમાં એક કાર્યક્રમ દરમિયાન, RSS ના મહાસચિવ દત્તાત્રેય હોસબલેએ બંધારણની પ્રસ્તાવનામાંથી "સમાજવાદી" અને "ધર્મનિરપેક્ષ" શબ્દો દૂર કરવા અંગે વાત કરી. તેમણે કહ્યું કે આ શબ્દો 1976 ની કટોકટી દરમિયાન બળજબરીથી ઉમેરવામાં આવ્યા હતા અને બંધારણમાં કોઈ વાજબીપણું વિના "કૃત્રિમ" છે. તેમણે કહ્યું: "આ શબ્દો કટોકટીના અંધકારમય સમયગાળા દરમિયાન બંધારણ પર લાદવામાં આવ્યા હતા. હવે તેમને દૂર કરવાનો સમય છે જેથી બંધારણ તેની મૂળ ભાવના સાથે સુસંગત રહે." આ નિવેદને રાજકીય દ્રશ્ય પર તોફાન મચાવ્યું. વિરોધ પક્ષોએ તેને બંધારણ પર હુમલો ગણાવ્યો, જ્યારે રાહુલ ગાંધીએ તેને RSS અને BJP ના છુપાયેલા એજન્ડાનો પુરાવો ગણાવ્યો. રાહુલ ગાંધીનો જોરદાર જવાબ: લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીએ X પર એક પોસ્ટ દ્વારા RSS અને BJP પર આકરા પ્રહારો કર્યા. તેમણે લખ્યું: “RSSનો માસ્ક ફરી એકવાર ઉતરી ગયો છે. બંધારણ તેમને દુઃખ પહોંચાડે છે કારણ કે તે સમાનતા, ધર્મનિરપેક્ષતા અને ન્યાયની વાત કરે છે. RSS અને BJPને બંધારણની નહીં, મનુસ્મૃતિની જરૂર છે. તેઓ બહુજન અને ગરીબોના અધિકારો છીનવી રહ્યા છે અને તેમને તેઓ તેમને ફરીથી ગુલામ બનાવવા માંગે છે. તેમનો મુખ્ય એજન્ડા બંધારણ જેવા શક્તિશાળી હથિયારને છીનવી લેવાનો છે. RSS એ આ સ્વપ્ન જોવાનું બંધ કરવું જોઈએ. આપણે તેમને ક્યારેય સફળ થવા દઈશું નહીં. દરેક દેશભક્ત ભારતીય તેમના છેલ્લા શ્વાસ સુધી બંધારણનું રક્ષણ કરશે." રાહુલ ગાંધીના નિવેદનથી માત્ર રાજકીય વર્તુળોમાં જ નહીં પરંતુ સોશિયલ મીડિયા પર પણ ભારે ચર્ચા શરૂ થઈ. X પર એક યુઝરે લખ્યું: "બંધારણ આપણું ગૌરવ છે, અને કોઈ તેની ભાવના છીનવી શકતું નથી. રાહુલ ગાંધીએ આજે દરેક ભારતીયના હૃદયની વાત કહી છે." ચંદ્રશેખર આઝાદનું વલણ: આઝાદ રાષ્ટ્રીય પાર્ટીના પ્રમુખ ચંદ્રશેખર આઝાદે પણ આ મુદ્દા પર પ્રતિક્રિયા આપી. તેમણે કહ્યું કે બંધારણ દરેક નાગરિક માટે રક્ષણાત્મક કવચ છે. તેમણે કહ્યું: "બંધારણની ભાવના ક્યારેય કોઈ પક્ષ કે વિચારધારાનો કેદી રહી નથી. સુધારા ચોક્કસપણે 1976 માં કરવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ બાબાસાહેબ આંબેડકરે કહ્યું હતું કે જો ઈરાદો શુદ્ધ હશે, તો આ બંધારણ વિશ્વમાં શ્રેષ્ઠ સાબિત થશે. "RSS ના નિવેદનો આ બંધારણની ભાવના પર હુમલો છે, જેને અમે ક્યારેય સહન કરીશું નહીં." ચંદ્રશેખરે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે બંધારણનું રક્ષણ કરવું એ દરેક ભારતીયની જવાબદારી છે, અને તેને કોઈપણ વૈચારિક એજન્ડા દ્વારા નુકસાન થવા દેવામાં આવશે નહીં. રાજકીય ઉથલપાથલ અને જાહેર પ્રતિક્રિયા: હોસબેલેના નિવેદને ભારતીય રાજકારણમાં એક નવી રેખા દોરી છે. વિરોધ પક્ષોએ તેને ભાજપ અને આરએસએસના "હિન્દુત્વ એજન્ડા"નો ભાગ ગણાવ્યો છે, જ્યારે ભાજપે તેને ફક્ત "બૌદ્ધિક ચર્ચા" ગણાવી છે. ભાજપના પ્રવક્તા સુધાંશુ ત્રિપાઠીએ કહ્યું કે હોસબેલેનું નિવેદન તેમનું વ્યક્તિગત વલણ હતું અને તેને પક્ષના એજન્ડા સાથે જોડવું ખોટું હતું. જોકે, એક્સ પર જાહેર પ્રતિક્રિયાએ તેને બંધારણ પર હુમલો તરીકે જોયું. એક યુઝરે લખ્યું: "ધર્મનિરપેક્ષતા અને સમાજવાદ આપણા બંધારણનો આત્મા છે. તેમને દૂર કરવા એ રાજદ્રોહ સમાન છે." બીજી તરફ, કેટલાક યુઝર્સે હોસબેલેના વલણને સમર્થન આપતા કહ્યું કે કટોકટી દરમિયાન ઉમેરવામાં આવેલા આ શબ્દો બંધારણની મૂળ ભાવના સાથે સુસંગત નથી. નિષ્કર્ષ: આ વિવાદ ફક્ત રાજકીય વાણીકતા સુધી મર્યાદિત નથી પરંતુ ભારતના બંધારણીય માળખા અને તેના મૂળ મૂલ્યો પર ઊંડી ચર્ચાને આમંત્રણ આપે છે. રાહુલ ગાંધી અને અન્ય વિપક્ષી નેતાઓના પ્રતિભાવથી સ્પષ્ટ થઈ ગયું છે કે તેઓ બંધારણના રક્ષણ માટે કોઈપણ હદ સુધી જશે. બીજી બાજુ, આરએસએસનું નિવેદન સૂચવે છે કે વૈચારિક મતભેદો હજુ પણ અસ્તિત્વમાં છે. ભારતીય રાજકારણના કેન્દ્રમાં. આવનારા દિવસોમાં આ વિવાદ રાજકીય પરિદૃશ્યને ક્યાં લઈ જશે તે તો સમય જ કહેશે. પરંતુ એક વાત ચોક્કસ છે: ભારતનું બંધારણ દરેક નાગરિક માટે એક પવિત્ર દસ્તાવેજ છે, અને તેનું રક્ષણ દરેક દેશભક્તની પ્રાથમિક જવાબદારી છે. સ્ત્રોત: ધ હિન્દુ: હિન્દુસ્તાન ટાઇમ્સ: ઇન્ડિયા ટુડે: ધ પ્રિન્ટ: એક્સ-પોસ્ટ્સ:
