મતભેદો છતાં અજોડ એકતા – રોમના સમ્રાટ (કૈસર) ને એક ઐતિહાસિક જવાબ
હઝરાત-એ-સહાબા-એ-કિરામ (રઝીઅલ્લાહુ અન્હુમ) માં કેટલાક મુદ્દાઓ પર મતભેદ (ઇખ્તિલાફ) રહ્યો છે; પરંતુ એકબીજાના આદર (એહતરામ) માં ક્યારેય કોઈ ફરક આવ્યો નથી. કોણ નથી જાણતું કે હઝરત ઉસ્માન (રઝીઅલ્લાહુ અન્હુ) ના ખૂનના મુદ્દે સહાબા-એ-કિરામમાં ભારે મતભેદ થયો અને તેના કારણે યુદ્ધ પણ થયું; પરંતુ તેમની આ હિંમત નહોતી કે આ મતભેદના કારણે એકબીજા પ્રત્યેના આદરમાં કોઈ ખામી આવે. એવામાં, બરાબર યુદ્ધના સમયે જ હઝરત અમીર મુઆવિયા (રઝીઅલ્લાહુ અન્હુ) ને રોમની ખ્રિસ્તી સલ્તનત તરફથી, જેના વડા 'કૈસર' હતા, એક પત્ર મળ્યો. તેમાં લખ્યું હતું કે, "અમને ખબર પડી છે કે તમારા અમીર (હઝરત અલી રઝીઅલ્લાહુ અન્હુ) એ તમારી સાથે સારો વ્યવહાર કર્યો નથી અને તમારા પર ઝુલ્મ કરી રહ્યા છે. જો તમે ઈચ્છો, તો અમે અમારી સેના (ફોજ) તમારી મદદ માટે મોકલી આપીશું." જો અમે તમારી જગ્યાએ હોત, તો વિરોધીને અપમાનિત અને પરાજિત કરવા માટે સેના મંગાવી લેત. પરંતુ પૂરા ધ્યાનથી સાંભળવા જેવો જવાબ હઝરત અમીર મુઆવિયા (રઝીઅલ્લાહુ અન્હુ) એ રોમના કૈસરને આપ્યો: "ઓ ખ્રિસ્તી (નસરાની) કુતરા! તું અમારા મતભેદનો ફાયદો ઉઠાવવા માંગે છે?! યાદ રાખજે, જો તેં હઝરત અલી (રઝીઅલ્લાહુ અન્હુ) તરફ ત્રાંસી આંખે પણ જોયું, તો સૌથી પહેલા હઝરત અલી (રઝીઅલ્લાહુ અન્હુ) ના લશ્કરનો સિપાહી બનીને તારી આંખ ફોડનારો હું હોઈશ." આવા સેંકડો કિસ્સાઓ છે, અહીં ઉદાહરણ તરીકે એક ટાંકવામાં આવ્યો છે. હેતુ એ છે કે ઉમ્મતના સંઠગન (ઇત્તિહાદ) માટે એ જરૂરી છે કે તેઓ એકબીજાનો આદર અને સત્કાર કરે, અને પોતાના મતભેદોને મર્યાદાથી આગળ વધવા ન દે અને આપસમાં સદ્વ્યવહાર (હુસ્ન-એ-સુલૂક) રાખે. (ઘટનાઓ વાંચો અને બોધપાઠ લો)
