ઉદારતા (સખાવત) નું એક અજોડ ઉદાહરણ: નવાબ મુઝફ્ફર અલી ખાન
નામ પણ મુઝફ્ફર હતું અને રહેતા પણ મુઝફ્ફરનગરમાં હતા... પૂરું નામ હતું "નવાબ મુઝફ્ફર અલી ખાન". મુઝફ્ફરનગર હિન્દુસ્તાનમાં એક જિલ્લો છે, તે સારા સમયમાં આ નવાબ સાહેબની જાગીર હતી. નવાબ સાહેબને બાંધકામ (ઈમારતો બનાવવાનો) નો શોખ હતો. આ શોખ પૂરો કરવા માટે તેમણે પોતાના એક વિશાળ બગીચાની બરાબર વચ્ચે એક બંગલો બંધાવ્યો... જોનારાઓએ કહ્યું, "કહેવા ખાતર તો બંગલો છે, પણ હકીકતમાં મહેલ છે." નવાબ સાહેબનો ઈરાદો હતો કે તેનું ઉદ્ઘાટન મોટી શાન-ઓ-શોકતથી કરશે. આ જ ઈરાદાથી સફાઈ ચાલી રહી હતી. સજાવટનું કામ અંતિમ તબક્કામાં હતું કે તે જ દિવસોમાં મુઝફ્ફરનગરના રહેવાસી એક ગરીબ માણસની દીકરીના લગ્ન નક્કી થયા. છોકરાવાળાઓએ કહ્યું, "અમે જાનમાં સો માણસો લાવીશું." છોકરીવાળાઓની ચિંતા એ હતી કે જાનને રોકીશું ક્યાં? તે જમાનામાં મેરેજ હોલ તો હતા નહીં. ગરીબ પિતા આ જ ચિંતામાં હતા ત્યારે એક ડાહ્યા શુભચિંતકે કહ્યું, "જાન રોકવાની જગ્યા તો હું બતાવી દઉં, પણ જો..." ગરીબ પિતાએ આશ્ચર્ય અને પ્રશ્નાર્થ નજરે પોતાના શુભચિંતક સામે જોયું અને પૂછ્યું, "પણ... જો શું?" "જો તમારું નસીબ સારું હોય અને નવાબ મુઝફ્ફર ખાન માની જાય." "શું મતલબ?" "મતલબ એ કે નવાબ સાહેબે જે નવો બંગલો બનાવ્યો છે તે બિલકુલ ખાલી છે... તેમણે હજુ તેમાં રહેવાનું શરૂ કર્યું નથી... એક-બે દિવસ તમારી દીકરીની જાન રોકાઈ જાય તો કોઈ વાંધો નથી. સફાઈ વગેરે તો એમ પણ અત્યારે ચાલી જ રહી છે." નવાબ સાહેબ દયાળુ અને ગરીબોના બેલી હતા. છોકરીના પિતા નવાબ સાહેબની સેવામાં હાજર થયા અને ખૂબ જ નમ્રતાપૂર્વક પોતાની જરૂરિયાત રજૂ કરી દીધી. નવાબ સાહેબે ગંભીર મોં કરીને કહ્યું, "બંગલો હું આપી દઈશ, પણ એક શરત છે." "સરકાર! હું ગરીબ માણસ... તમારી શરત કેવી રીતે પૂરી કરી શકું? છતાં આપ જે હુકમ કરશો તે પૂરો કરીશ," કરીમ બખ્શ ઉર્ફે કરીમૂએ હાથ જોડીને કહ્યું. નવાબ સાહેબ હસ્યા અને ફરમાવ્યું, "જેટલા દિવસ જાન રોકાશે, તેનું ત્રણ સમયનું જમવાનું મારા તરફથી રહેશે." કરીમ બખ્શની આંખોમાં કૃતજ્ઞતા (અહસાનમંદી) ના આંસુ આવી ગયા. તેણે પાઘડીના છેડાથી આંસુ લૂછતાં કહ્યું, "નવાબ સાહેબ! તમે મને ખરીદી લીધો છે. હું આખી જિંદગી પણ લૂંટાવી દઉં, તોય તમારા આ અહસાનનો બદલો વાળી શકાય તેમ નથી." નવાબ સાહેબે કહ્યું, "મિયાં કરીમૂ! હવે મારા બંગલાનું ઉદ્ઘાટન તમારી દીકરીની જાનથી જ થશે. આ લો ચાવીઓ અને જ્યાં વધુ સફાઈની જરૂર હોય ત્યાં જાતે જ કરી લેજો." જાન બે દિવસ બંગલામાં રોકાઈ. વિદાય (રુખ્સતી) ના સમયે મહિલાઓ અને બાળકો સહિત જાનના દરેક માણસને નવાબ સાહેબ તરફથી કપડાંની એક-એક જોડી પણ આપવામાં આવી. જાન વિદાય થઈ ત્યારે કરીમ બખ્શ આભારની લાગણી સાથે ભીની આંખે નવાબ સાહેબની સેવામાં ચાવીઓ પાછી આપવા આવ્યો. નવાબ સાહેબે ચાવીઓનો ઝૂડો પાછો આપતાં કહ્યું, "મિયાં! આ બંગલો તો બગીચા સહિત અમે તમારી દીકરીને ભેટ (તોહફા) માં આપી દીધો છે, બલ્કે તે જ સમયે આપી દીધો હતો જ્યારે તમે જાન રોકવાની પરવાનગી લેવા આવ્યા હતા." (ઉદારતા કરવી એ અંબિયા અલયહિમુસ્સલામની સુન્નતમાંથી છે) આગળ શેર કરવાનું ભૂલતા નહીં.
