મુહમ્મદ નામના ચાર ખુશનસીબ મુહદ્દિસીન: ઇલ્મે હદીસની ખિદમતનો એક અજીબ કિસ્સો
ત્રીજી સદી હિજરીમાં ઇજિપ્ત (મિસ્ર) માં ચાર મુહદ્દિસીન (હદીસના વિદ્વાનો) ખૂબ જ પ્રખ્યાત થયા. ચારેયનું નામ 'મુહમ્મદ' હતું, અને ચારેય ઇલ્મે હદીસના મહાન ઇમામોમાં ગણાતા હતા. તેમાંના એક મુહમ્મદ બિન નસ્ર મર્વઝી (રહમતુલ્લાહ અલૈહ) છે, બીજા મુહમ્મદ બિન જરીર તબરી (રહમતુલ્લાહ અલૈહ), ત્રીજા મુહમ્મદ બિન અલ-મુન્ઝિર (રહમતુલ્લાહ અલૈહ) અને ચોથા મુહમ્મદ બિન ઇસહાક બિન ખુઝૈમા (રહમતુલ્લાહ અલૈહ). તેમનો એક અદ્ભુત કિસ્સો હાફિઝ ઇબ્ન કસીર (રહમતુલ્લાહ અલૈહ) એ ટાંક્યો છે. આ ચારેય હઝરતો સંયુક્ત રીતે હદીસની ખિદમતમાં વ્યસ્ત રહેતા હતા. ઘણીવાર આ શૈક્ષણિક સેવાઓમાં તેમની વ્યસ્તતા એટલી વધી જતી કે ભૂખે મરવાનો (ફાકા કરવાનો) વારો આવતો. એક દિવસ ચારેય જણા એક ઘરમાં ભેગા થઈને અહાદીસ લખવામાં મશગૂલ હતા, ખાવા માટે કંઈ ન હતું. આખરે નક્કી થયું કે ચારમાંથી કોઈ એક વ્યક્તિ રોજી-રોટીની શોધમાં બહાર નીકળે જેથી ભોજનની વ્યવસ્થા થઈ શકે. જ્યારે ચિઠ્ઠી (કુરઆ) નાખવામાં આવી ત્યારે હઝરત મુહમ્મદ બિન નસ્ર મર્વઝી (રહમતુલ્લાહ અલૈહ) નું નામ નીકળ્યું. તેમણે બહાર નીકળતા પહેલા નમાઝ પઢવાનું અને દુઆ કરવાનું શરૂ કર્યું. આ બરાબર બપોરનો સમય હતો અને ઇજિપ્તના શાસક અહમદ બિન તુલૂન (રહમતુલ્લાહ અલૈહ) પોતાના નિવાસસ્થાને આરામ કરી રહ્યા હતા. તેમને સૂતા સમયે સ્વપ્નમાં હઝરત મોહમ્મદ પયગંબર (સલ્લલ્લાહુ અલૈહી વસલ્લમ) ના દર્શન (ઝિયારત) થયા. આપ (સલ્લલ્લાહુ અલૈહી વસલ્લમ) ફર્માવી રહ્યા હતા કે: "મુહદ્દિસીનની સંભાળ લો! તેમની પાસે ખાવા માટે કંઈ નથી." ઇબ્ન તુલૂન જ્યારે જાગ્યા, ત્યારે તેમણે લોકો પાસે તપાસ કરાવી કે આ શહેરમાં મુહદ્દિસીન કોણ કોણ છે? લોકોએ આ હઝરતોનું સરનામું આપ્યું. અહમદ બિન તુલૂને તે જ સમયે તેમની પાસે એક હજાર દીનાર મોકલાવ્યા અને જે ઘરમાં તેઓ હદીસની ખિદમતમાં વ્યસ્ત હતા તે ઘર ખરીદીને ત્યાં એક મસ્જિદ બનાવી દીધી. તેને ઇલ્મે હદીસનું કેન્દ્ર (મરકઝ) બનાવીને તેના નામે મોટી મિલકતો વકફ (દાન) કરી દીધી. (અલ-બિદાયા વન-નિહાયા, ભાગ: ૧૧, પાના નંબર: ૧૦૩, સન ૨૯૪ હિજરી અને ભાગ: ૧૧, પાના નંબર: ૧૪૬, સન ૩૨૧ હિજરી) ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ પુસ્તક: તરાશે 📔 (પાના નંબર: ૧૭૯, ૧૮૦) લેખન: મુફ્તી મુહમ્મદ તકી ઉસ્માની સાહેબ સંકલન: ઇસ્લામિક ટ્યુબ પ્રો એપ
