જીવનનો સારાંશ – મુફ્તી મોહમ્મદ તકી ઉસ્માનીના 20 સોનેરી સિદ્ધાંતો

જીવનનો સારાંશ – મુફ્તી મોહમ્મદ તકી ઉસ્માનીના 20 સોનેરી સિદ્ધાંતો

આદરણીય શૈખ-ઉલ-ઇસ્લામ મુફ્તી મોહમ્મદ તકી ઉસ્માની સાહેબને પૂછવામાં આવ્યું કે, "હઝરત, જીવનનો સારાંશ (ખુલાસો) શું છે?" હઝરતે આ 20 મુદ્દાઓ ફરમાવ્યા: (૧) દરેક પરિસ્થિતિમાં અલ્લાહનો શુક્ર (આભાર) અદા કર્યા કરો. (૨) કોશિશ કરો કે આખી જિંદગીમાં કોઈ તમારી ફરિયાદ બીજા કોઈ માણસ પાસે ન કરે; પરવરદિગાર (ઈશ્વર) પાસે ફરિયાદ તો બહુ દૂરની વાત છે. (૩) પરિવારના સભ્યો (ખાનદાનવાળા) સાથે ક્યારેય હરીફાઈ કે મુકાબલો ન કરવો. નુકસાન સ્વીકારી લેવું, પણ મુકાબલો ન કરવો. પરિણામ પછીથી આપોઆપ મળી જશે. (૪) કોઈ પણ જગ્યાએ એવું ન કહેવું કે "હું આલિમ (વિદ્વાન) છું, મારી સાથે છૂટછાટ રાખો." આ એક અયોગ્ય બાબત છે. હંમેશા આપનાર બનવાનો પ્રયત્ન કરો. (૫) સૌથી ઉત્તમ દસ્તરખ્વાન (જમવાની જગ્યા) ઘરનું દસ્તરખ્વાન છે. જે કંઈ પણ તમારા નસીબમાં હશે, તે તમે રાજાઓની જેમ ખાશો. (૬) અલ્લાહ સિવાય કોઈના પર આશા ન રાખવી. (૭) દરેક આવનારા દિવસ સાથે તમારી મહેનતમાં વધુ વધારો કરવો. (૮) ધનવાન અને અહંકારી લોકોની મજલિસો (બેઠકો) થી દૂરી રાખવી યોગ્ય છે. (૯) દરરોજ સવારના સમયે સદકો (દાન) કરવો, અને સાંજના સમયે અસ્તગફાર (ક્ષમાયાચના) નો પાઠ કરવો. (૧૦) તમારી વાતચીત (ગુફ્તગૂ) માં મીઠાશ પેદા કરો. (૧૧) ઊંચા અવાજે નાના બાળક સાથે પણ વાત ન કરવી. (૧૨) જે જગ્યાએથી તમને રોજી-રોટી (રિઝ્ક) મળી રહી છે તે જગ્યાની દિલ અને જાનથી ઇજ્જત કરવી. જેટલો અદબ (આદર) કરશો, ઇન્શાઅલ્લાહ રોજીમાં એટલો જ વધારો થશે. (૧૩) કોશિશ કરો કે જીવનમાં સફળ લોકોની સોહબત (સંગત) માં બેસો. એક ને એક દિવસ ચોક્કસ તમે પણ તે સમૂહનો હિસ્સો બની જશો. (૧૪) દરેક ક્ષેત્રના કુશળ કારીગર/હુનરમંદની ઇજ્જત કરવી, તેમની સાથે આદરપૂર્વક વર્તવું જોઈએ, ભલે તે ગમે તે ક્ષેત્રનો હોય. (૧૫) માતા-પિતા, શિક્ષકો અને સંબંધીઓ સાથે જેટલો સારો વ્યવહાર (અખ્લાક) રાખશો, એટલી જ તમારા રિઝ્ક અને જીવનમાં બરકત થશે. (૧૬) દરેક કામમાં મધ્યમ માર્ગ (મિયાના-રવી/સંયમ) અપનાવવો. (૧૭) સામાન્ય લોકો સાથે પણ સંબંધ રાખવો, તેનાથી પણ ઘણું બધું શીખવા મળશે. (૧૮) એક વ્યક્તિની ફરિયાદ બીજા વ્યક્તિ પાસે ન કરવી; આપણા વહાલા નબી કરીમ ﷺ ફરિયાદ કરનારાઓને પસંદ કરતા ન હતા. (૧૯) દરેક વાતને હકારાત્મક (પોઝિટિવ) અંદાજમાં રજૂ કરવી, આનાથી ઘણી સમસ્યાઓ હલ થઈ જશે. (૨૦) વડીલોની મજલિસમાં જીભ ખામોશ રાખવી. અંતમાં નીચે મુજબની દુઆ શીખવી કે મુશ્કેલ સમયમાં ખાસ ધ્યાન રાખીને પઢતા રહો, ઇન્શાઅલ્લાહ ઘણો ફાયદો થશે: "રબ્બના આતિના મિલ-લદુન્કા રહમતંવ-વ હય્યિઅ લના મિન અમરિના રશદા" મનકૂલ (નકલ કરેલ).

Naats